Vân Hồ Agritage – Bản Bướt không chỉ có suối cá thần

Chủ nhật - 06/03/2022 15:221.0150
Vân Hồ Agritage – Bản Bướt cách Hà Nội 145km, tương đương với khoảng 3h giờ lái xe;  nằm trên trục đường Quốc Lộ 6 (cách 1,5km từ Quốc lộ 6 vào bản);
Vân Hồ Agritage – Bản Bướt không chỉ có suối cá thần

Ở phía Tây Bắc tổ quốc, có một vùng đất nằm trong lòng núi cao và rừng già, nơi đây được đồng bào dân tộc thiểu số người Thái, người Mường chọn làm nơi định cư lâu đời, gọi là bản Bướt. Cái tên Bướt là âm đọc trại của Ướt bởi cả bản được bao quanh bởi dòng suối trong vắt chảy về từ rừng thượng nguồn. Nước vốn là nguồn sống quan trọng bậc nhất đối với người Thái Tây Bắc – những cư dân tiêu biểu của nền văn hoá thung lũng. Bởi vậy, từ nhiều năm nay, cư dân bản Bướt đã đưa vào hương ước của cộng đồng quy định bảo vệ nguồn nước và đàn cá suối tự nhiên trong bản.

Vân Hồ Agritage là tên gọi tiếng Anh của mô hình Làng nông nghiệp di sản do Agritage Việt Nam cùng chính quyền huyện Vân Hồ và người dân bản Bướt cam kết gìn giữ và phát triển.  Agritage là viết tắt của hai chữ Agriculture (nông nghiệp) và Heritage (di sản). Làng nông nghiệp di sản được đặt tại huyện Vân Hồ, nhằm lưu giữ lại những tri thức bản địa trong canh tác nông nghiệp, những nét ăn, nét ở đặc trưng văn hóa của người Thái và người Mường, những cư dân vùng văn hóa thung lũng đang sinh sống tại huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La. 
 

Bản bướt vân hồ

 

hj

 

Ở Vân Hồ Agritage, chúng tôi đang thực hành 5 tiêu chí quan trọng cấu thành khái niệm một Làng nông nghiệp di sản theo quan điểm của Agritage Việt Nam, đó là:  

(i)  Sinh kế bền vững và an ninh lương thực. Hiện nay Vân Hồ Agritage đang canh tác lúa đặc sản tẻ râu, lúa nếp nương, các loại hạt bản địa như lạc đỏ, đậu đen lòng xanh và hoa màu khác nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng của bản và bán nông sản tạo sinh kế và thu nhập. Chúng tôi thành lập Hợp tác xã Đồng Rừng Vân Hồ và phát triển thương hiệu Nông sản Đồng Rừng với hai dòng sản phẩm đặc trưng là Gạo tẻ râu Đồng Rừng và Hạt bản địa Đồng Rừng. Dân bản vừa sử dụng các  tri thức cổ xưa của người Thái, người Mường trong cách dẫn nước từ suối về ruộng phục vụ tưới tiêu thông qua hệ thống mương và ống dẫn tre nứa, vừa dùng các loài cây bản địa mọc tự nhiên quanh bản như cây xoan, bồ hòn, ớt, tỏi, gừng để tạo thuốc trừ sâu sinh học và cam kết canh tác nông nghiệp theo tiêu chuẩn hữu cơ PGS – Hệ thống giám sát có sự tham gia. Vân Hồ Agritage là thành viên đầu tiên của PGS Vân Hồ, một hệ thống giám sát có sự tham gia cùng cam kết canh tác nông nghiệp hữu cơ với Hiệp Hội nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, PGS Việt Nam;

(ii) Đa dạng sinh học trong nông nghiệp. Chúng tôi cố gắng làm đa dạng các loài động vật, thực vật, vi sinh vật trong các hoạt động canh tác nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, khai thác lâm sản tại bản. Bằng việc duy trì hoạt động canh tác thuận tự nhiên như sử dụng phân bón vi sinh tự chế, trồng các loài cây, cỏ theo hướng cộng sinh, và diệt trừ sâu bệnh theo nguyên lý thiên dịch…đã giúp nông dân tại các làng Nông nghiệp di sản ứng phó với tình trạng khô hạn, sói mòn, sạt lở đất và làm giàu thêm các vi sinh vật trong đất. Mô hình Vườn rừng sinh thái đang được bản áp dụng cho những vùng đất canh tác có độ dốc cao và thường xuyên bị xạt lở, thoái hóa đất.  Những nguồn gen bản địa hoặc những nguồn gen quý từ các vùng khác được sưu tầm, lưu giữ và nhân giống tại làng để phục vụ hoạt động canh tác của cộng đồng hoặc chia sẻ cho những vùng khác. 

(iii) Hệ thống tri thức bản địa trong canh tác nông nghiệp được khôi phục và lưu giữ. Làng nông nghiệp di sản Vân Hồ là nơi sinh sống chủ yếu của người Thái và Mường với nét văn hoá thung lũng đặc trưng. Chúng tôi có kinh nghiệm lâu đời trong việc tận dụng sức nước và điều khiển nguồn nước phục vụ canh tác nông nghiệp. Agritage Việt Nam và cộng đồng đã cùng nhau khôi phục lại và sử dụng các coong nước, mương dẫn nước phục vụ hoạt động canh tác nông nghiệp. Nước còn được người dân dùng làm nguồn phát điện tự nhiên của bản

(iv) Hệ thống giá trị văn hoá và tổ chức cộng đồng. Tại làng Nông nghiệp di sản, các yếu tố văn hoá cộng đồng được người dân cùng nhau lưu giữ. Chúng tôi phát triển du lịch cộng đồng để người dân vừa có việc làm, tạo thu nhập, vừa tự hào về nguồn cội. Tôn trọng các cấu trúc cộng đồng hiện có và quyền tự chủ cao nhất của cộng đồng bằng cách thành lập các Hợp tác xã cộng đồng với sự tham gia điều hành của dân làng. Hợp tác xã cộng đồng sẽ là tổ chức đại diện cho quyền lợi của dân làng, đứng ra hợp tác với các đối tác khác nhau nhằm tạo cơ hội phát triển cho cư dân Làng nông nghiệp di sản. 

 

\

(v) Hệ thống cảnh quan đặc trưng. Một làng Nông nghiệp di sản đúng nghĩa còn là nơi lưu giữ được những hệ thống cảnh quan mang đặc trưng của văn hoá cộng đồng. Tại Làng nông nghiệp di sản Vân Hồ, là nơi sinh sống của cư dân Thái với văn hoá thung lũng đặc trưng. Chúng tôi chung sống hài hoà với suối và rừng. Do vậy, trải qua nhiều thế hệ, dân bản vẫn cùng nhau giữ gìn suối cá tự nhiên và rừng già. Đến Làng nông nghiệp di sản Vân Hồ, hệ thống cảnh quan đặc trưng nhất chính là suối nước và rừng già. Những thảm thực vật tầng tầng lớp lớp đặc trưng của rừng nhiệt đới Tây Bắc; những hệ thống hang động được hình thành và tích tụ nhiều năm của quá trình bào mòn bởi dòng chảy của nước và sự vận hành của trái đất. Đặc biệt, dòng suối cá tự nhiên được dân bản đưa vào hương ước bảo vệ vẫn luôn tồn tại như một minh chứng cho sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên của cư dân bản Bướt.

Làng nông nghiệp di sản Vân Hồ – Vân Hồ Agritage mong muốn được là một dòng suối nhỏ, cánh rừng nhỏ, cộng đồng nhỏ góp sức gìn giữ và thể hiện tình yêu, niềm tự hào đối với văn hóa nông nghiệp Việt Nam.

 

Vân Hồ Agritage – Bản Bướt trên Google map:

Ấn tìm kiếm trên ứng dụng google từ khóa: Van Ho Agritage, bản đồ chỉ đường sẽ đưa bạn đến bản Bướt nhanh chóng.

Bên cạnh đó, bạn có thể tham khảo ảnh miêu tả vị trí của chúng tôi trên trục đường quốc lộ 6 theo hình bên dưới:

Bản bướt vân hồBản Bướt trên google map và trục đường Quốc lộ 6

 
>>> ĐỌC NGAY DU LỊCH VÂN HỒ TỪ A-Z

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Quang cao giua trang
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây